«راحله شهبازی»  در گفت و گو با ایرنا افزود: این دستاورد علاوه بر کاهش ۹۰ درصدی هزینه‌های تأمین برخی مواد اولیه، وابستگی آزمایشگاه‌های کنترل سلامت کشور به محصولات خارجی را به شدت کاهش داده است.

وی بیان کرد: در این راستا و با رویکرد تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و تأمین پایدار مواد بیولوژیک مورد نیاز، تولید آنتی‌بادی‌های نوترکیب که پیش‌تر در مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال انجام شده بود، توسعه داده شد و با هزینه به مراتب پایین‌تر، تولید پایدار آن با موفقیت عملیاتی شد.

شهبازی گفت: نقطه عطف بازتولید، تامین بخشی از مواد و نهاده‌های مصرفی تولید شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی در فرایند ایمن‌سازی بود؛ تجربه جدید حاصل شده، همراه با حفظ عمکلرد تشخیصی و کاهش چشمگیر هزینه تولید، گامی مهم در جهت استقلال آزمایشگاه‌ سلامت بذر و نهال موسسه و دیگر آزمایشگاهها در سطح کشور به شمار می‌رود.

کاهش چشمگیر هزینه‌ها با جایگزینی نهاده‌های داخلی

مسوول آزمایشگاه ملی سلامت بذر و نهال کشور بیان کرد: با توجه به نیاز مستمر آزمایشگاه‌های سلامت بذر و نهال به آنتی‌بادی‌های اختصاصی برای انجام آزمون‌های تشخیصی و برنامه های کنترل و گواهی سلامت مواد تکثیری، تولید دوباره این آنتی‌بادی با رویکرد کاهش وابستگی به مواد وارداتی در پروسه ایمن‌سازی و استفاده از ظرفیت تولید داخل بوده است.

وی اضافه کرد: در این بازتولید با توجه به نگهداری طولانی مدت سویه باکتریایی در دمای ۸۰- درجه سانتیگراد، کشت و احیای دوباره آن ضمن اطمینان از زنده‌مانی و پایداری کشت، خلوص سویه و حضور و حفظ پلاسمید نوترکیب مورد نظر اهمیت زیادی دارد زیرا باکتری و پلاسمید نوترکیب اساس تولید پروتئین نوترکیب و تولید آنتی‌بادی اختصاصی خواهد بود. از نکات قابل توجه در این بازتولید، جایگزینی مواد و نهاده‌های وارداتی در فرایند تولید با نهاده‌های داخلی، همراه با حفظ عملکرد تشخیصی و کاهش هزینه تولید است.

شهبازی یادآورشد: به عنوان مثال در مرحله تخلیص پروتئین نوترکیب تا ۹۰ درصد و در مرحله ایمن‌سازی خرگوش‌ها تا ۷۰ درصد کاهش هزینه در مواد مورد استفاده داشته است که علاوه بر صرفه اقتصادی، دسترسی به تولیدات داخلی، تداوم و امنیت فعالیت‌های آزمایشگاهی را در شرایط محدودیت‌های وارداتی تضمین می‌کند. در روش تولید اخیر، علاوه بر بومی‌سازی مواد، امکان ساده‌سازی فرایند ایمن‌سازی نیز بررسی شد.

وی اضافه کرد: متخصصان آزمایشگاه سلامت بذر و نهال موسسه از ترکیب پروتئین پوششی نوترکیب ۲ جدایه مختلف از ویروس وای سیب زمینی برای ایمن‌سازی یک حیوان به جای استفاده از حیوانات متعدد (روش پیشین) به کار گرفتند که این امر ضمن حفظ کارایی تشخیصی، فرایند تولید و کاربرد آنتی‌بادی در آزمون‌های سرولوژیکی را ساده‌تر کرده و با کاهش تعداد حیوانات مورد استفاده، می‌تواند گامی در جهت رعایت اصل کاهش استفاده از حیوانات آزمایشگاهی و توسعه روش‌های مسوولانه‌تر در تولید مواد بیولوژیک باشد.

از یک تجربه موفق تا یک مسیر قابل تکرار

مسوول آزمایشگاه ملی سلامت بذر و نهال کشور گفت: دستاورد اخیر را می‌توان گامی در جهت تبدیل یک فناوری تحقیقاتی به یک ظرفیت قابل تکرار برای تأمین مواد بیولوژیک مورد نیاز آزمایشگاه دانست.

وی افزود: تجربه به‌دست‌آمده در مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال نشان می‌دهد که حفظ و بهره‌برداری از زیرساخت‌های علمی ایجادشده در طرح‌های تحقیقاتی گذشته، در کنار استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی و شرکت‌های دانش‌بنیان، می‌تواند امکان تأمین پایدارتر و کم‌هزینه‌تر مواد بیولوژیک مورد نیاز آزمایشگاه‌های تخصصی را فراهم کند.

شهبازی گفت: آنچه این تجربه را از یک تولید مجدد ساده متمایز می‌کند، ترکیب سه مؤلفه استفاده مجدد از فناوری و زیرساخت تحقیقاتی موجود، جایگزینی نهاده‌های وارداتی با نمونه‌های داخلی و حفظ کارایی تشخیصی محصول نهایی است .

وی بیان داشت: حاصل این رویکرد، علاوه بر کاهش قابل توجه هزینه برخی نهاده‌های اصلی، ایجاد مسیر مطمئن‌تری برای تأمین مواد بیولوژیک مورد نیاز فعالیت‌های آزمایشگاهی و گامی عملی در جهت کاهش وابستگی به منابع خارجی است.

مسوول آزمایشگاه ملی سلامت بذر و نهال کشور یادآورشد: این تجربه از نظر فرایند تولید و جایگزینی نهاده‌ها، قابلیت استفاده در توسعه و بازتولید آنتی‌بادی‌های مورد نیاز برای ردیابی سایر ویروس‌های مهم سیب‌زمینی مندرج در استاندارد ملی سلامت، طبق همین استاندارد و با تکیه بر توان داخلی را دارد. رویکردی که گامی عملی در جهت کاهش وابستگی به منابع خارجی و تقویت استقلال فناورانه در بخش کشاورزی کشور است.